De Nederlandse naam voor de beagle is gewoon beagle. Er bestaat geen vertaald Nederlands woord voor dit ras: de Raad van Beheer op Kynologisch Gebied, de FCI en alle Nederlandse rasverenigingen gebruiken de Engelse naam onveranderd. Wie in een quiz, puzzel of kruiswoordraadsel naar de Nederlandse naam van de beagle zoekt, komt daarom meestal uit bij het antwoord "beagle" zelf, of bij de oudere typeaanduiding "brak" of "Engelse brak". Een brak is in het Nederlands een verzamelnaam voor een lopende jachthond die wild op het spoor volgt, en de beagle valt in die groep. Dat verklaart waarom je in oude hondenboeken en in sommige puzzelwoordenboeken de beagle terugvindt als "kleine Engelse brak". In het dagelijks taalgebruik zegt niemand dat meer, maar als puzzelantwoord duikt het nog geregeld op.
Waar komt de naam beagle vandaan?
Over de herkomst van het woord beagle bestaan verschillende theorieën, en geen enkele is met zekerheid bewezen. De meest genoemde verklaring is dat het woord afstamt van het Oudfranse "beegueule", wat zoiets betekent als "open keel" of "wijde mond". Dat zou verwijzen naar het luide, zangerige geblaf waar de beagle om bekendstaat. Een andere verklaring koppelt de naam aan het Keltische of Oudengelse woord voor "klein", omdat de beagle een van de kleinere jachthonden was die in groepen op hazen en konijnen jaagden.
Wat wel vaststaat, is dat de naam al eeuwen in Engeland in gebruik is en dat de hond daar als jachthond voor de hazenjacht te voet werd gefokt. Daarom is de naam nooit vertaald: het ras kwam met naam en al vanuit Engeland naar het vasteland. Meer over de geschiedenis van het ras vind je op Wikipedia.
Wat betekent brak en waarom hoort de beagle daarbij?
Brak is een oud Nederlands woord voor een lopende hond die met zijn neus het spoor van wild volgt en daarbij luid aanslaat, zodat de jager de hond op afstand kan volgen. Het woord vind je nog terug in rasnamen als de Duitse brak, de Zwitserse laufhund en in het Franse "braque". In de rasgroepindeling van de FCI zit de beagle in groep 6, de groep van lopende honden en zweethonden. In het Nederlands wordt die groep van oudsher de brakken genoemd.
Daarom vind je in oudere kynologische literatuur omschrijvingen als "de beagle, een kleine Engelse brak". Het is dus geen echte naam, maar een typeaanduiding, zoals je een labrador een retriever noemt. Je kunt er wel mee scoren als een puzzel vraagt naar een "Engelse jachthond" of "lopende hond" van vier of vijf letters. De officiële rasstandaard, met de Nederlandse indeling, staat bij de Raad van Beheer.
Waarom vragen quizzen en puzzels naar de Nederlandse naam?
Dat de vraag zo vaak voorkomt, heeft een simpele reden: veel hondenrassen hebben wel een Nederlandse variant van hun naam. Denk aan de Duitse herder (German shepherd), de golden retriever die soms "gouden retriever" wordt genoemd, de teckel die in het Engels dachshund heet, of de bordercollie die we aan elkaar schrijven. Quizmakers spelen graag met dat verschil. Bij de beagle is de strikvraag juist dat er geen vertaling bestaat.
In kruiswoordpuzzels en woordzoekers komt de vraag in verschillende vormen voor. "Engelse jachthond (6)" geeft beagle. "Jachthond (4)" geeft vaak brak. "Kleine Engelse brak" is de omschrijving waarbij het antwoord beagle hoort. Houd daarom beide woorden in gedachten als je een puzzel invult. Op puzzelwoordenboek.nl kun je dit soort omschrijvingen opzoeken als je vastloopt.
Hoe spreek je beagle uit en hoe schrijf je het?
De uitspraak is Engels: "bie-gul", met de klemtoon op de eerste lettergreep. In Nederlandse teksten schrijf je het woord met een kleine letter, net als alle andere rasnamen die geen eigennaam bevatten. Dus "een beagle", "twee beagles" en "beaglepup". Het meervoud krijgt gewoon een s, zonder apostrof, omdat het woord niet eindigt op een klinker die anders verkeerd gelezen wordt. Je komt ook "beagel" tegen als spelfout, maar dat is onjuist.
Samenstellingen schrijf je aan elkaar: beaglefokker, beaglevereniging, beagletrimsalon. Twijfel je over de spelling van samenstellingen met rasnamen, dan geeft de Woordenlijst Nederlandse Taal uitsluitsel.
Wat voor hond is de beagle eigenlijk?
De beagle is een middelgrote, compacte jachthond met hangoren, een vrolijke staart met witte punt en meestal een driekleurige vacht in zwart, bruin en wit. Het ras is gefokt om in meutes achter hazen aan te gaan, en dat merk je aan het karakter: een beagle is sociaal, volhardend, vriendelijk en vooral enorm neusgestuurd. Zodra er een interessant spoor ligt, kan de rest van de wereld even wachten. Dat maakt loslopen in het bos vaak een uitdaging en vraagt om geduldige training.
Beagles zijn populaire gezinshonden omdat ze goed overweg kunnen met kinderen en andere honden. Ze hebben wel veel beweging en bezigheid nodig, anders gaan ze zich vervelen en dat uit zich in geblaf of in het leeghalen van de voorraadkast. Een beagle is bovendien een eetlustige hond die snel te zwaar wordt. Algemene tips over voeding en beweging vind je bij de LICG, het Landelijk InformatieCentrum Gezelschapsdieren.
Welke andere rassen hebben wel een Nederlandse naam?
Het helpt bij puzzels en quizzen om te weten welke rassen wél een Nederlandse variant kennen. De dachshund heet bij ons teckel of dashond. De German shepherd is de Duitse herder. De poodle is de poedel. De Great Dane is de Duitse dog. De Newfoundland is de newfoundlander. En de Dutch shepherd is natuurlijk de Hollandse herder. Rassen uit Engelstalige landen behouden daarentegen bijna altijd hun oorspronkelijke naam: labrador, golden retriever, cocker spaniel, bulldog, jack russell en dus ook de beagle.
Wil je het ras in levenden lijve zien of een pup zoeken, dan is de Nederlandse rasvereniging het beste startpunt. Daar vind je ook de fokkers die zich aan de gezondheidseisen van het ras houden. En mocht je nog twijfelen bij de volgende quizvraag: de Nederlandse naam voor de beagle is beagle, en als er een ander woord wordt gevraagd, is het antwoord brak.
